Bacak Uzunluğu Farkı Kalça Çıkığı Habercisi Olabilir

Bebeklik periyodunda fark edilmeyen ve tedavi edilmeyen kalça gelişim rahatsızlıkları, ilerleyen yaşlarda yürüme bozukluklarından kalça kireçlenmesine, hatta kalça protezi ameliyatına kadar uzanan önemli sıhhat meselelerine sebep olabiliyor. Ömrün birinci aylarında yapılacak muayene ve ultrasonografi ile erken devirde teşhis konulabilen kalça gelişim bozuklukları cerrahiye gerek kalmadan tedavi edilebiliyor. Memorial Ankara Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü'nden Op. Dr. Rafik Ramazanov, kalça gelişim bozuklukları konusunda ailelerin dikkat etmesi gerekenler hakkında bilgi verdi.

Kalça gelişimi doğum sonrasında da bozulabiliyor

Kalça gelişim bozukluğu; uyluk kemiğinin üst kısmındaki femur başı ile leğen kemiğinde bulunan asetabulum arasındaki bağlantının olağan olmaması sonucu gelişir. Hastalık sırf kalça çıkığını değil, kalçanın yetersiz gelişimini (displazi) ve yarım çıkıkları da kapsar. Kalça eklemi anne karnında olağan halde gelişse de doğum öncesi yahut sonrasında çeşitli faktörlerin tesiriyle gelişim bozukluğu ortaya çıkabilir. Bilhassa sadece displazi biçiminde başlayan hafif olaylar tedavi edilmediğinde vakitle yarım ya da tam kalça çıkığına dönüşebilir.

Kız bebeklerde 6 kat daha sık görülüyor

Kalça gelişim bozukluğunun görülme sıklığı hastalığın derecesine nazaran değişiklik gösterir. Tam kalça çıkığı her bin canlı doğumun yaklaşık dörtte birinde görülürken, ultrasonografi ile saptanabilen kalça gelişim bozukluklarının sıklığı her 100 doğumun yaklaşık 8'ine kadar çıkar. Hastalık kız bebeklerde erkeklere nazaran yaklaşık 6 kat daha sık görülür. Hadiselerin yaklaşık %60'ında sol kalça etkilenirken, bunun en kıymetli sebeplerinden biri bebeğin anne karnındaki konumu olarak gösterilir.

Yanlış kundaklama da kalça gelişim bozukluğuna sebep olabiliyor

Bazı bebeklerde kalça gelişim bozukluğu riski bariz olarak artmaktadır. Bilhassa birinci gebelikte dünyaya gelen bebeklerde anne karnındaki alanın daha dar olması riski yükseltir. Anne hormonlarının tesiriyle bağ dokularının daha gevşek olması sebebiyle kız bebekler daha fazla risk altında bulunur. Makat geliş durumunda doğan bebeklerde de hastalığa daha sık rastlanır. Bunun yanı sıra;

Belirtiler yaşa nazaran farklılık gösteriyor

Hastalığın belirtileri yenidoğan, süt çocukluğu ve yürüme çağındaki çocuklarda farklı hallerde ortaya çıkabilir. Yenidoğan periyodunda bez değişimi sırasında kalçaların açılması esnasında eklemden gelen "klik" sesi, bacak uzunluğu farkı yahut cilt kıvrımlarındaki asimetri dikkat çekebilir. Süt çocukluğu periyodunda kalçaların açılmasında kısıtlılık ya da asimetri ön plana çıkarken, bacak uzunlukları arasındaki farklılık da kıymetli bir uyarıcı bulgu olarak kıymetlendirilir. Yürüme çağındaki çocuklarda ise;

İlk 6 ayda ultrasonografi hayati değer taşıyor

Kalça gelişim bozukluğunun tanısı klinik muayene ile görüntüleme tekniklerinin birlikte değerlendirilmesiyle konulur. Birinci 6 ayında en kıymetli teşhis sistemi kalça ultrasonografisi olarak kabul edilir. Ultrasonografi sayesinde kalça çıkığı ve asetabular displazi erken devirde tespit edilirken, femur başının durumu ile eklem kapsülü ve etraf dokular da detaylı olarak kıymetlendirilebilir. Altıncı aydan sonra kemik yapılar belirginleştiği için düz röntgen grafileri tercih edilir. Gerektiğinde artrografi, bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans görüntüleme (MRG) üzere ileri görüntüleme prosedürlerinden de yararlanılabilir.

Erken tedavi sağlıklı kalça gelişimini destekliyor

Tedavi tekniği çocuğun yaşına ve kalçadaki bozukluğun derecesine nazaran planlanmaktadır.. Birinci basamakta kalçayı uygun durumda tutmayı sağlayan pavlik bandajı, frejka yastığı ve tübingen aygıtı üzere ortopedik metotlar uygulanır. Bu usullerden kâfi sonuç alınamadığında anestezi altında alçılama yahut cerrahi tedavi seçenekleri kıymetlendirilir. İleri hadiselerde açık redüksiyon ile birlikte femur yahut asetabuluma yönelik düzeltici kemik ameliyatları uygulanabilir. Tedavide temel amaç, anatomik olarak olağan bir kalça eklemi oluşturmak ve çocuğun ömür uzunluğu sağlıklı kalça işlevine sahip olmasını sağlamaktır.

Erken teşhis cerrahi muhtaçlığını büyük ölçüde azaltıyor

Yaşamın birinci aylarında teşhis konulan bebeklerin büyük çoğunluğu cerrahi müdahaleye gerek kalmadan tedavi edilebilmesidir. Geç teşhis alan yahut tedavisi geciken hastalarda ise cerrahi ihtiyacı değerli ölçüde artmaktadır. Erken periyotta tedavi edilen bebeklerde kemik ve eklem yapılarının yüksek düzgünleşme kapasitesi sayesinde kalça eklemi olağan gelişimini sürdürebilir. Tedavi edilmeyen olgularda ise genç yaşlarda kalça kireçlenmesi de gelişebilir. Bu durum ağrı, hareket kısıtlılığı, topallama, yürüme uzaklığında azalma ve omurga problemlerine yol açabilir. İleri evrede ise kalça protezi ameliyatı gerekebilir. Türkiye'de sadece gelişimsel kalça bozukluğuna bağlı kireçlenme sebebiyle her yıl yaklaşık 3 bin kalça protezi ameliyatı yapıldığı kestirim edilmektedir. Ailelerin risk faktörleri ve erken belirtiler konusunda şuurlu olması, sıhhat çalışanlarının tarama programlarını etkin şekilde uygulaması sayesinde çocukların ilerleyen yaşlarda karşılaşabileceği önemli ortopedik sıkıntıların önüne geçilebilmektedir. 

 

 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı