10 Yıl Genç Görünmek Bunlara Bağlı!
Tıpkı yaşta iki insanın biri daha enerjik, daha sağlıklı ve daha genç hissederken başkasının daha yorgun ve daha yaşlı görünmesinin nedeni ne olabilir? Bilimsel araştırmalar, yaşlanmanın sırf takvimde ilerleyen yıllardan ibaret olmadığını; metabolik sıhhat, hayat stili ve günlük alışkanlıkların bu süreci direkt etkilediğini ortaya koyuyor. Yani aslında herkes tıpkı süratte yaşlanmıyor. Pekala bedenimizin gerçek yaşını ne belirliyor ve bu süreci değiştirmek mümkün mü? Acıbadem Life Danışmanı İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Erkan Sarıyıldız’a göre karşılık düşündüğümüzden çok daha net: “Yaş almak kaçınılmaz olabilir lakin nasıl yaşlandığımız büyük ölçüde bizim elimizde.” Yaşlılığı direktörün pek çok faktöre bağlı olduğunu belirten Dr. Sarıyıldız, yönetilebilir bir yaşlılığa dikkat çekiyor. Yaşlanmak pasif bir süreç değil!Yaşlanmanın birçok kişi tarafından sadece takvimde ilerleyen yıllardan ibaret olarak görüldüğünü söyleyen İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Erkan Sarıyıldız, “Oysa modern bilim bize diğer bir şey söylüyor: Yaş almak kaçınılmaz olabilir, lakin nasıl yaşlandığımız büyük ölçüde yönetilebilir bir süreçtir. Bugün tıpkı takvim yaşına sahip iki insanın biyolojik olarak birbirinden on, hatta on beş yıl farklı olabildiğini gösteren çok sayıda bilimsel çalışma var. Bu farkın nedeni birçok vakit genetik değil; metabolik sıhhat, ömür usulü, beslenme, uyku, gerilim ve hareket üzere günlük alışkanlıklardır. Öbür bir sözle, insan sırf yaş almaz; tıpkı vakitte yaşını yönetir. Son yıllarda süratle gelişen sağlıklı uzun hayat bilimi, yaşlanmayı artık pasif bir süreç olarak değil, biyolojik sistemlerin yavaş yavaş değiştiği ve hakikat stratejilerle etkilenebilen bir süreç olarak ele alıyor. Bu yaklaşım yaşlanmayı durdurmayı değil, daha sağlıklı, daha enerjik ve daha üretken bir ömür müddetini uzatmayı hedefliyor” diyor. Zincir metabolizma ile kırılıyor!Araştırmalara nazaran yaşlanma suratını belirleyen en değerli faktörlerden birinin metabolik sıhhat olduğunu söyleyen Dr. Erkan Sarıyıldız, “Kan şekeri istikrarının bozulması, insülin direnci, kronik inflamasyon ve lipid metabolizmasındaki değişimler bedenin biyolojik yaşını hızlandırabiliyor. Bu nedenle çağdaş sıhhat yaklaşımı sadece hastalıkları tedavi etmeye değil, bu süreçleri erken periyotta anlamaya ve yönetmeye odaklanıyor. Zira yaşlanma birçok vakit bir anda ortaya çıkan bir durum değil; yıllar boyunca sessiz ilerleyen biyolojik değişimlerin sonucudur” tabirlerini kullanıyor. Bu yaş, takvim yaşından daha önemli! Biyolojik yaş kavramının kıymetine dikkat çeken Dr. Erkan Sarıyıldız, “Takvim yaşı sadece doğduğumuz günden bu yana geçen vakti gösterir. Biyolojik yaş ise bedenimizin gerçek fizyolojik durumunu tabir eder. Metabolik göstergeler, inflamasyon belirteçleri, hormon istikrarı, beden kompozisyonu, kas kütlesi, uyku kalitesi ve fizikî aktivite seviyesi üzere birçok faktör bir ortaya geldiğinde bedenin yaşlanma suratı hakkında değerli ipuçları verir. Bu nedenle birebir yaşta iki insanın sıhhat durumu ortasında büyük farklar görmek şaşırtan değildir” diyor. Yaşlılık yönetiminde 5 kural
- Metabolik denge: Sağlıklı ve uzun hayatın temelinde bulunan birkaç kritik biyolojik sistemden birinin metabolik istikrar olduğunu söyleyen Acıbadem Life Danışmanı İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Erkan Sarıyıldız, “Kan şekeri ve insülin düzeylerinin stabil olması hücresel yaşlanmayı direkt etkileyen faktörlerden biri. Bir başkası kronik inflamasyonun denetim altında tutulmasıdır. Bedende düşük seviyede ancak daima devam eden inflamasyon, birçok kronik hastalığın ve yaşlanma sürecinin kıymetli bir tetikleyicisidir. Hücresel güç üretimi de yaşlanmanın merkezinde yer alır. Mitokondrilerin sağlıklı çalışması, hücrelerin güç üretme kapasitesini ve hasebiyle organların performansını belirler” diyor.
- Beslenme Alışkanlıkları: Beslenme alışkanlıklarının da bu sürecin değerli bir kesimi olduğunu söz eden Dr. Erkan Sarıyıldız, “Yeterli protein içeren, zerzevat, lif ve sağlıklı yağlar açısından güçlü; işlenmiş besinlerin ise hudutlu olduğu beslenme modellerinin inflamasyonu azalttığı ve metabolik sıhhati desteklediği gösterilmiştir” sözlerini kullanıyor.
- Kas Kütlesinin Korunması: Kas kütlesinin yaşlanma biyolojisinin kritik ögelerinden biri olduğunu söyleyen Dr. Erkan Sarıyıldız,” Kas dokusu sırf hareket için değil, metabolik istikrar için de kıymetli bir organdır. Tertipli fizikî aktivite ve direnç antrenmanları bu nedenle sağlıklı yaşlanmanın temel araçlarından biri olarak kabul edilir” diyor.
- Uyku ve Gerilim idaresi: Uyku ve gerilim idaresinin birçok vakit gözden kaçan lakin son derece güçlü biyolojik tesirler yaratan faktörler olduğunu belirten Dr. Erkan Sarıyıldız, “Kronik gerilim, hormon istikrarı ve bağışıklık sistemi üzerinde besbelli tesirler oluşturabilir. Kaliteli uyku ise metabolik dengeyi, beyin sıhhatini ve hücresel tamir süreçlerini destekler” sözlerini kullanıyor.
- Sosyal İlgiler ve Zihinsel Canlılık: Son yıllarda yapılan araştırmaların toplumsal ilgilerin ve zihinsel canlılığın uzun ve sağlıklı ömür üzerinde güçlü tesirleri olduğuna değinen Dr. Erkan Sarıyıldız, “İnsan beyni, tıpkı kaslar üzere, kullanılmadığında süratle gerileyen bir organdır” diyor.